Sekcja: Biżuteria współczesna – Język opowieści
Gablota: Nr 1: Ja i moje wnętrze
Nr obiektu: 14
Danuta Czapnik "Rącze i błękitnookie I i II"
Prezentowany dyptyk, opatrzony przez artystkę toastem zaczerpniętym z filmu „Pożegnanie z Afryką” (Za dziewczęta o różanych ustach i rączych chłopców), powstał jako bezpośrednia odpowiedź na Strajk Kobiet w 2020 roku. Praca stanowi świadectwo transformacji, jakiej poddane zostały kobiety w Polsce. Autorka zderza tu sielski ideał kobiecości z radykalnym, surowym gniewem. Pierwsza część dyptyku wydaje się być pożegnaniem z naiwną, dziewczęcą niewinnością. Znaleziony porcelanowy tors lalki, z którego wyrastają surowe, metalowe skrzydła (formą przypominające mroczne kwiaty lilii), jest uwięziony wewnątrz tradycyjnego wianka ze sztucznych, różowych kwiatów. Ten wianek, kobiecy symbol przytoczonych „różanych ust”, staje się tu klatką. Odcięta, martwa dłoń, połączona z torsem, dodatkowo wzmacnia uczucie uprzedmiotowienia i fragmentacji kobiecego ciała. Druga część dyptyku to eksplozja głośnego, nie dającego się uciszyć sprzeciwu. Zrozpaczona, niema główka lalki została zamieniona w nośnik wyrażonego sprzeciwu. Z jej skroni wyrastają druciane łodygi zwieńczone metalowymi tabliczkami. Zapisane na nich surowe, odręczne hasła protestujących (m.in. REWOLUCJA JEST KOBIETĄ, WOLNOŚĆ KOBIET) wybuchają z wnętrza głowy niczym bolesne, nie do powstrzymania myśli. Artystka, odwołując się do sielskiego toastu za „dziewczęta o różanych ustach”, dokonuje bolesnej, ironicznej. Te „różane usta” nie służą już tylko do podziwiania, lecz stają się instrumentem walki o prawo do samostanowienia.